Điểm đặt lại hàng là mức tồn kho mà khi hàng xuống tới đó, anh chị phải đặt thêm. Công thức: nhu cầu mỗi ngày nhân thời gian giao hàng, cộng tồn an toàn. Tồn an toàn là phần dự phòng cho ngày bán đột biến hoặc nhà cung cấp giao trễ.
Bài này đi theo thứ tự: công thức và ý nghĩa từng phần, ví dụ tính bằng số giả định, cách chọn tồn an toàn, phân loại hàng ABC đơn giản để biết món nào cần theo sát, cách kiểm kho định kỳ, xử lý hàng chậm luân chuyển, rồi giới hạn của công thức. Công thức điểm đặt lại hàng tôi đối chiếu với bài Reorder point trên Wikipedia, kiểm ngày 12/11/2026. Mọi con số của cửa hàng là số giả định để minh hoạ.
Công thức điểm đặt lại hàng
Theo bài Reorder point trên Wikipedia (kiểm 12/11/2026), điểm đặt lại hàng bằng mức tiêu thụ bình thường trong thời gian chờ hàng về, cộng với tồn an toàn. Mức tiêu thụ trong thời gian chờ bằng mức dùng trung bình mỗi ngày nhân số ngày giao hàng. Tồn an toàn được bài mô tả là mức tồn tối thiểu giữ lại để phòng thiếu hàng do nhu cầu dao động.
- Nhu cầu mỗi ngày: số đơn vị bán trung bình mỗi ngày của một mặt hàng.
- Thời gian giao: từ lúc anh chị đặt đến lúc hàng lên kệ, tính bằng ngày.
- Tồn an toàn: số đơn vị giữ thêm để không hết hàng khi bán nhanh hơn thường lệ hoặc giao chậm hơn hẹn.
- Điểm đặt lại hàng = nhu cầu mỗi ngày × thời gian giao + tồn an toàn.
Ý nghĩa thực tế: khi tồn kho chạm mức này, anh chị đặt hàng ngay. Trong lúc chờ hàng về, phần tồn còn lại đủ bán cho đến lúc hàng đến, và vẫn còn một lớp dự phòng.
Ví dụ tính cho một mặt hàng
Số giả định để minh hoạ: cửa hàng bán nước mắm đóng chai, mỗi ngày bán trung bình 12 chai. Nhà cung cấp giao sau 3 ngày kể từ lúc đặt. Anh chị chọn tồn an toàn đủ cho 2 ngày bán.

| Bước | Phép tính | Kết quả |
|---|---|---|
| Nhu cầu trong thời gian chờ | 12 chai × 3 ngày | 36 chai |
| Tồn an toàn | 12 chai × 2 ngày | 24 chai |
| Điểm đặt lại hàng | 36 + 24 | 60 chai |
Khi kệ và kho còn 60 chai, anh chị đặt thêm. Hàng về sau 3 ngày. Nếu bán đúng 12 chai mỗi ngày, lúc hàng về còn 24 chai, chính là phần tồn an toàn. Nếu có một ngày bán 20 chai hoặc nhà cung cấp trễ một ngày, lớp 24 chai này đỡ cho anh chị khỏi hết hàng.
Số lượng mỗi lần đặt
Điểm đặt lại cho biết khi nào đặt, chưa cho biết đặt bao nhiêu. Cách đơn giản là đặt đủ cho một chu kỳ bán, ví dụ 14 ngày, tức 168 chai, cộng bù lại phần đã dùng của tồn an toàn. Nhà cung cấp có thể yêu cầu số lượng tối thiểu, nên anh chị cần hỏi trực tiếp nhà cung cấp và cân nhắc cả điều này khi chọn số lượng.
Chọn tồn an toàn bao nhiêu
Bài Wikipedia nêu khái niệm tồn an toàn, không đưa một con số cố định. Cách chọn dưới đây là cách làm thực tế của tôi cho cửa hàng nhỏ, không phải một chuẩn bắt buộc:
- Lấy số ngày dự phòng theo độ tin cậy của nhà cung cấp. Nhà cung cấp giao đúng hẹn thì dự phòng ít ngày. Nhà cung cấp hay trễ thì dự phòng nhiều ngày hơn.
- Nhìn ngày bán cao nhất gần đây. Nếu ngày bán cao nhất gấp rưỡi ngày thường, tồn an toàn nên đủ che được chênh lệch đó trong thời gian giao.
- Tính đến giá trị tiền nằm trong tồn kho. Hàng đắt hoặc hàng dễ hết hạn thì giữ ít hơn. Hàng rẻ, bán đều, khó mua gấp thì giữ nhiều hơn.
- Xem lại sau mỗi lần hết hàng. Nếu hết hàng hai lần trong ba tháng, tăng tồn an toàn. Nếu cuối kỳ nào kho cũng dư lớn, giảm.
Đừng đặt cùng một số ngày dự phòng cho mọi mặt hàng. Món bán chạy, thiếu là mất khách, đáng giữ dự phòng cao hơn món bán chậm.
Phân loại ABC đơn giản để biết món nào cần theo sát
Cửa hàng có hàng trăm mã hàng thì không thể tính điểm đặt lại cho từng món mỗi tuần. Cách đơn giản là chia thành ba nhóm theo đóng góp vào doanh thu hoặc lãi gộp. Tên gọi ABC là cách chia thông dụng trong quản lý tồn kho, còn ngưỡng chia do anh chị chọn.
| Nhóm | Đặc điểm | Cách quản lý |
|---|---|---|
| A | Ít mã nhưng đóng góp phần lớn doanh thu hoặc lãi | Tính điểm đặt lại riêng, kiểm tồn hàng tuần, giữ quan hệ chặt với nhà cung cấp |
| B | Số mã vừa, đóng góp vừa | Tính điểm đặt lại theo nhóm, kiểm hai tuần hoặc mỗi tháng |
| C | Nhiều mã, đóng góp nhỏ | Quy tắc đơn giản như «còn một thùng thì đặt», kiểm hàng tháng hoặc hàng quý |
Cách làm: xuất doanh thu theo từng mặt hàng ba tháng gần nhất, sắp từ cao xuống thấp, cộng dồn. Những mã tạo ra khoảng bảy phần mười doanh thu đầu là nhóm A, ví dụ vậy cho dễ hình dung, không phải quy chuẩn. Anh chị điều chỉnh theo cửa hàng. Nếu chưa biết cách tính giá vốn từng món, đọc bài giá vốn hàng bán: cách tính lời hay sai.
Kiểm kho định kỳ
- Nhóm A: đếm hàng tuần, hoặc mỗi lần đặt hàng.
- Nhóm B: đếm hàng tháng.
- Nhóm C: đếm mỗi quý, kết hợp kiểm kê toàn bộ cuối kỳ.
- Đối chiếu số sách và số đếm: chênh lệch lớn thì tìm nguyên nhân: ghi nhập xuất thiếu, hao hụt, sai quy cách đóng gói, mất hàng.
- Người đếm khác người xuất nhập: để tránh sai sót đi theo một người.
Số kiểm kho cũng là đầu vào của báo cáo lãi lỗ. Tồn kho đầu tháng và cuối tháng sai thì giá vốn và lãi gộp sai theo, như trình bày trong mẫu báo cáo lãi lỗ một trang.
Xử lý hàng chậm luân chuyển
Hàng chậm luân chuyển là hàng nằm kho lâu hơn dự kiến. Chúng chiếm vốn và chỗ, và có thể hết hạn hoặc lỗi mốt.
- Xác định: liệt kê mặt hàng không bán được trong một khoảng thời gian anh chị đặt, ví dụ 90 ngày.
- Tìm nguyên nhân: giá cao, đặt nhiều quá, trưng bày khuất, hay khách không cần nữa.
- Xử lý theo mức: đẩy lên vị trí bắt mắt, ghép combo với món bán chạy, giảm giá có mức, trả lại nhà cung cấp nếu điều khoản cho phép.
- Dừng đặt lại: loại món đó khỏi danh sách đặt cho tới khi hết hàng cũ.
- Tính đúng khoản lỗ: giảm giá dưới giá vốn là một khoản lỗ, nên so với việc để hàng nằm thêm.
Chính sách giảm giá cần có trần để không tự làm mình lỗ. Chuyên mục vận hành và quản trị có các bài về quy trình dùng chung cho kho.
Giới hạn của công thức điểm đặt lại hàng
- Giả định nhu cầu ổn định. Hàng theo mùa, theo dịp lễ hoặc đang chạy khuyến mãi thì mức bán trung bình mỗi ngày không phản ánh đúng. Anh chị tính riêng cho kỳ cao điểm.
- Giả định thời gian giao cố định. Nhà cung cấp trễ thường xuyên làm điểm đặt lại sai, cần tăng tồn an toàn hoặc tìm nhà cung cấp khác.
- Phụ thuộc số liệu bán đúng. Nếu sổ ghi nhập xuất không chính xác, mọi phép tính sau đều lệch.
- Chưa tính chi phí giữ hàng. Tồn an toàn càng lớn thì tiền nằm kho càng nhiều, cần cân bằng với chi phí hết hàng.
- Không thay phán đoán. Công thức không biết trước đối thủ khai trương gần đó hay sản phẩm sắp được khách ưa chuộng.
Câu hỏi thường gặp về quản lý tồn kho
Điểm đặt lại hàng và tồn an toàn khác nhau thế nào?
Tồn an toàn là phần dự phòng. Điểm đặt lại hàng gồm phần tiêu thụ trong thời gian chờ hàng về, cộng thêm tồn an toàn. Ví dụ trên: 24 chai là tồn an toàn, 60 chai là điểm đặt lại.
Cửa hàng nhỏ có cần phần mềm quản lý kho không?
Bảng tính là đủ khi số mã hàng còn ít. Khi số mã tăng hoặc có nhiều điểm bán, phần mềm giúp ghi nhập xuất nhanh hơn, nhưng phép tính vẫn như trên.
Nên kiểm kho bao lâu một lần?
Nhóm hàng chủ lực kiểm theo tuần hoặc mỗi lần đặt. Các nhóm khác kiểm thưa hơn, và toàn bộ kho kiểm ít nhất một lần mỗi quý.
Bao nhiêu ngày không bán được thì coi là chậm luân chuyển?
Không có con số chung. Hàng thực phẩm có hạn dùng ngắn thì tính theo tuần. Hàng khô, bền thì tính theo quý. Anh chị chọn ngưỡng theo hạn dùng và vòng quay thực tế của cửa hàng.
Có nên giữ tồn an toàn cho mọi mặt hàng không?
Không. Dành dự phòng cho hàng bán chạy và khó mua gấp. Hàng bán chậm hoặc dễ mua trong ngày thì có thể không cần.
Nguồn: en.wikipedia.org/wiki/Reorder_point (công thức điểm đặt lại hàng, tồn an toàn, mức dùng trung bình nhân thời gian giao), kiểm ngày 12/11/2026. Cách chọn tồn an toàn và cách chia nhóm ABC là cách làm của tác giả, không phải chuẩn bắt buộc. Mọi số về cửa hàng là số giả định để minh hoạ.



